Klapan toplary: Top klapanlarynyň işiniň takyk özeni

Klapan toplary näme?

A-nyň esasy bölegişar klapanklapan şarydyr (ýa-da şary klapan sferasydyr). Onuň dizaýny klapanyň möhürleme işini, akymy dolandyrmak ukybyny we hyzmat möhletini gönüden-göni kesgitleýär.

Şekil we takyklyk:

Standart şarlar doly deşikli ýa-da kiçi deşikli dizaýnlara eýedir. Doly deşikli şaryň deşiginiň diametri turbageçirijiniň içki diametrine deň gelýär (meselem, 2 dýuýmly şaryň deşigi 2 dýuým), bu bolsa akym garşylygyny nola golaý üpjün edýär. Işleýiş takyklygy IT6-IT7 derejesine ýetmeli (ISO 286-a laýyklykda), aşynmagy azaltmak we ýumşak işlemegi üpjün etmek üçin ýüzi nötükligi ≤0.8μm (Ra) bolmaly.

Klapan toplarynyň roly

Klapan şarlary şar klapanynyň içinde esasy möhürleýji we akymy dolandyrýan elementdir. Şaryň 90 gradus aýlanmagy akym ýoluny açýar ýa-da ýapýar. Olaryň takyk ýüzi we material bitewüligi syzmasyz ýapmak we akym gözegçiligini modulirlemek üçin iň möhümdir.

Klapan toplarynyň materiallary

Dat almaýan polat (304/316):

Korroziýa garşy ajaýyp çydamlylyk görkezýär, himiýa, nebithimiýa we azyk gaýtadan işleýän senagatlarda giňden ulanylýar.

Nikel örtükli uglerod polat:

Pes basyşly suw ulgamlarynda giňden ulanylýan, ortaça korroziýadan goramagy hödürleýän tygşytly çözgüt.

Keramika (meselem, alýumin oksidi, sirkonium):

Aşynmalara, poslamalara we ýokary temperaturalara (1200°C çenli) ajaýyp garşylyk görkezýär, ýöne has ýokary döwülme häsiýetine eýedir (“Klapan inženerçiligi boýunça gollanmalara” salgylanýar). Agir şlak we ýokary temperatura hyzmatlary üçin ideal.

Klapan toplarynyň görnüşleri

O-Port Ball:

Silindr şekilli standart sferiki şar, köp ýüzýän we tirsekli şar klapanlarynda ulanylýar.

V-Port Ball:

Deşikde V görnüşli oýuk bar, bu bolsa, esasan V-portly şar klapanlarda ulanylýan, akymyň takyk dolandyrylyşyny üpjün edýär (deň göterimli akym häsiýetnamasy bilen häsiýetlendirilýär).

C-Port Ball:

“C” şekilli deşik, esasan belli köp portly ulanyşlar üçin ulanylýar.

U-port topy:

Akymyň ugruny üýtgetmek üçin köp portly klapanlarda ulanylýan “U” şekilli deşik.

Ýüzýän top:

Top mehaniki taýdan göwdesine berkidilmeýär we ony oturgyja zor bilen basyş arkaly berkidýär. Kiçi ölçeglerde köp duş gelýär.

Trunnionly (berk) top:

Top ýokarky we aşaky tarapdaky tirsekli podşipnikler bilen goldanylýar, bu bolsa iş momentini we oturgyç ýüküni azaldýar, bu bolsa, esasanam ýokary basyşly we uly diametrli ulanyşlarda örän möhümdir.

Üç taraply toplar:

T-Port Ball:

Islendik iki portuň arasyndaky akymy gönükdirýär ýa-da ähli akymy ýapyp bilýär.

L-Port Ball:

Merkezi porty iki gapdal portlaryň birine birikdirýär, ýöne üçüsiniň hemmesini bir wagtda däl.

Esasy bellik: Gatyşykly we boş toplar

Käbir önüm öndürijiler, esasan hem Hytaýda, çykdajylary tygşytlamak üçin boş klapan toplaryny öndürýärler.

Içki boşluklary sebäpli boşlukly toplar has pes basyş derejesine eýedir we API 6D (Turba geçiriji klapanlaryň) dizaýn talaplaryna laýyk gelmeýär.

Satyn alyş we barlag işgärleri üpjün edilen klapan şarlarynyň berk ýa-da boşdugyny öndüriji bilen anyk tassyklamalydyrlar. Boş şarlary basyşly ulanylyşlarda ulanmak uly howpsuzlyk howpuny döredýär.

Klapanly şarlary işläp taýýarlamak we ýüzi işläp taýýarlamak

Klapan topunyň gatylygyny üpjün etmek, klapanlaryň hyzmat möhletini uzaltmak we aşynma garşylygyny ýokarlandyrmak üçin köplenç ýöriteleşdirilen ýüz bejergileri (örtükler) ulanylýar:

Gaty örtük:

Stellit örtügi (meselem, Stellit 6, 21), NiCrBSi garyndylary (meselem, Ni60) ýa-da Volfram Karbidi (WC) örtükleri ýaly usullar ýüziň berkligini we aşynma garşylygyny ep-esli ýokarlandyrýar.

Ýokary hromly erginler:

13Cr ýaly örtükler korroziýa we eroziýa garşylygyny ýokarlandyrýar.

Talap edilýän ýüzleýi (Ra ≤0.8μm) we iň gowy möhürlemek üçin sferiki görnüşi gazanmak üçin takyk üwemek we sürtmek (örtük ulanylandan soň) möhümdir.

Klapan topunyň beýleki bölekler bilen özara täsiri (klapan oturgyçlary)

Şary klapanlaryň işlemegi klapan şary, oturgyçlar we ştanga arasyndaky takyk özara täsire baglydyr.

Klapan toplaryny we oturgyçlary möhürlemek ulgamlary

Ýumşak oturgyçlar (NBR, EPDM ýaly PTFE/Elastomerler):

Sızdyryş tizliginiň örän pes derejesine ýetýär (≤10⁻⁶ m³/s, ISO 5208 A klasy).

Çäklendirilen temperatura aralygy (adatça ≤200°C).

Arassa hyzmatlarda berk ýapmak üçin ajaýyp.

Metal oturgyçlar (meselem, Stellite, 316SS, Hardfaced):

Ýokary temperatura (540°C+ çenli) we aşyndyryjy/korroziw hyzmatlar üçin amatly.

Başlangyç syzma tizligi ýumşak oturgyçlardan ýokary, ýöne topuň we oturgyjyň örän inçe gutarnykly işlenip düzülmeginden soň (Ra ≤0.4μm) pes syzma derejesine ýetip biler (B/C/D klasy).

Ýangyn howpsyz ulanylyşlar üçin zerurdyr.

Suzýan we tirsekli şar klapanlarda klapan şarlary

Top goldaw mehanizmi iki esasy klapan görnüşini kesgitleýär:

Ýüzýän şar klapanlary (Adatça ≤DN200):

Top aşaky akymda biraz erkin ýüzip bilýär. Ulgamyň basyşy topy aşaky akymdaky oturgyja iterýär we möhür döredýär.

Pes iş momenti (meselem, API 6D hasaplamalary boýunça DN100 üçin ≤50N·m).

Çäklendirme: Aşa köp oturgyç ýüküne we ýokary basyş astynda "bökülme" mümkinçiligine meýilli; adatça PN40 (300-nji synp) derejeleri bilen çäklendirilýär.

Trunnionly şar klapanlar (Ýokary basyşly we uly deşikli üçin):

Top tirsekli podşipniklere berkidilen. Oturgyçlar ýazly we topa basyşly.

Ýokary derejede ygtybarly möhürleme, iş momentiniň ep-esli pes bolmagy (esasanam uly ölçegler üçin) we örän ýokary basyşlar üçin laýyklygy üpjün edýär (PN100 / 600 synpy we ondan ýokary).

Adaty ulanylyş: Möhüm nebit we gaz turbageçirijileri (meselem, Günbatar-Gündogar gaz geçirijisi ýaly iri taslamalarda ulanylýan 10MPa üçin niýetlenen DN300 trunnion klapanlary).

Metal oturgyçly we ýumşak oturgyçly şar klapanlarynda klapan şarlary

Top materialynyň we ýüzleýiş usulynyň saýlanylyşy oturgyç görnüşi bilen berk baglanyşyklydyr:

Ýumşak oturgyçly klapanlar:

Köplenç standart polatdan (304/316) şarlary ulanyň. Ýumşak oturgyç şaryň ýüzüne aňsatlyk bilen gabat gelýär.

Metal oturgyçly klapanlar:

Deň derejede berk metal oturgyçlara garşy ýokary kontakt stresine we aşynmasyna çydamly bolmak üçin berklenen toplar (meselem, Stellite ýa-da WC ýaly gaty örtük arkaly) gerek. Ýüziň takyk deňleşdirilmegi örän möhümdir.

Senagat ulanylyş maglumatlaryny deňeşdirmek

Tehniki hyzmat: Topuň zeperlenmeginiň duýduryş alamatlary

Çyzgy çuňlugy >0.1 mm:

Ýüzüň düýpli zeperlenmeginiň möhürlenmegine päsgel berýändigini görkezýär; toplary çalşyrmak hökmanydyr (ASME B16.34 görkezmesine laýyklykda).

Işleýiş momentiniň artmagy >20%:

Oturgyçlaryň gatamagynyň/deformasiýasynyň, aşa köp sürtülmäniň ýa-da topuň ekssentrikliginiň barlag talap edýän mümkindigini alamatlandyrýar.

Netije: Öndürijilikli potolok

Klapan topunyň dizaýny, material saýlamagy we önümçilik takyklygy islendik top klapanyň iş çäklerini ("potolok") düýpli kesgitleýär. Iň gowy ergin we örtügi saýlamakdan başlap, ony dogry möhürleme ulgamy bilen utgaşdyrmaga çenli her bir ädim anyk hyzmat şertlerine üns bilen laýyk getirilmelidir. Top hilindäki ýa-da gabat gelýän kiçijik üýtgeşmeler hem klapanyň wagtyndan öň döwülmegine sebäp bolup biler. Ýokary bitewilikli klapan toplaryna maýa goýmak howpsuzlyk, ygtybarlylyk we talap edilýän ulanylyşlarda uzak möhletlilik üçin iň möhümdir.